Κίτρινα Φύλλα στις Ορχιδέες

Πολλοί αναγνώστες ρωτούν μέσω της φόρμας επικοινωνίας σχετικά με το κιτρίνισμα στα φύλλα της ορχιδέας τους. Η απάντηση μπορεί να διαφέρει από περίπτωση σε περίπτωση αλλά γενικά υπάρχουν 2-3 βασικοί λόγοι που τα φύλλα της ορχιδέας σας μπορεί να κιτρινίσουν και τελικά να πέσουν.

Ηλικία.

Σε όλους τους ζωντανούς οργανισμούς καθημερινά ένας αριθμός από κύτταρα πεθαίνει. Συνήθως ο αριθμός αυτός αναπληρώνεται μιας και στους περισσότερους ιστούς παράγονται νέα. Παρόλα αυτά κάποια όργανα των φυτών, όπως τα φύλλα, κατά καιρούς ολοκληρώνουν την διάρκεια ζωής τους και απορρίπτονται. Συνήθως το παλαιότερο ή τα παλαιότερα φύλλα αρχίζουν να κιτρινίζουν από τις άκρες προς την βάση τους, να αφυδατώνονται και μετά πέφτουν. Στις περισσότερες μονοπόδιες ορχιδέες όπως π.χ. οι φαλαινόψις, κάθε χρόνο 1-2 φύλλα στην βάση του φυτού κιτρινίζουν και πέφτουν ενώ 1-3 νέα φύλλα αναπτύσσονται στην κορυφή του φυτού. Στις συμπόδιες ορχιδέες τα φύλλα στους παλαιότερους ψευδοβολβούς ή και οι ψευδοβολβοί, κιτρινίζουν και μαραίνονται ενώ το φυτό συνεχίζει να αναπτύσσει νέα. Ένας εύκολος τρόπος για να σιγουρευτείτε πως η ορχιδέα σας απλά χάνει κάποιο φύλλο λόγω ηλικίας είναι πρωτίστως να αφορά το παλαιότερο ή τα παλαιότερα. Επιπλέον το κιτρίνισμα δεν προχωρά στο σώμα του φυτού αλλά σταματά στην βάση του φύλλου αφήνοντας το υπόλοιπο φυτό ακμαίο.

Αφυδάτωση.

Συνηθέστερο φαινόμενο στις ορχιδέες χωρίς αποθηκευτικά όργανα. Ένα ονσίντιουμ θα αργήσει να χάσει φύλλα με αυτό τον τρόπο μιας και στους ψευδοβολβούς του έχει αποθηκευμένο νερό. Αντιθέτως μια ορχιδέα όπως η φαλαινόψις που δεν έχει κάποιο αποθηκευτικό όργανο νερού, πέραν από την μικρή ποσότητα που κρατούν οι ρίζες και τα φύλλα, μπορεί να αρχίσει να μεταφέρει το νερό και τα θρεπτικά συστατικά από τα παλαιότερα φύλλα στα νεώτερα (ώστε να επιβιώσει περισσότερο χρόνο) ακόμη και μέσα σε 2-3 μέρες που θα μείνει απότιστη (ειδικά το καλοκαίρι).

Έλλειψη τροφής.

Κατά τους μήνες που αναπτύσσεται μια ορχιδέα έχει αυξημένες ανάγκες για τροφή, σε σύγκριση με την περίοδο ανάπαυσης (πχ χειμώνα για τα περισσότερα είδη ορχιδέας). Αν το υπόστρωμα έχει αρχίσει να αποδομείται, τα βακτηρίδια που βοηθούν στην διαδικασία αυτή, καταναλώνουν άζωτο. Μια ορχιδέα λοιπόν που έχει αρχίσει να βγάζει νέα φύλλα ή ψευδοβολβούς είτε θα τα αναπτύξει σε μικρότερο μέγεθος από ότι ήταν τα προηγούμενα, είτε απλά θα ανακυκλώσει παλαιότερα τμήματα της για την δημιουργία των νέων. Αυτό το φαινόμενο είναι πολύ συνηθισμένο στα παφιοπέντιλουμ αλλά παρουσιάζεται και σε πολλές άλλες ορχιδέες. Αν δείτε λοιπόν ένα παφιοπέντιλουμ κάθε φορά που αρχίζει να αναπτύσσει ένα φύλλο να μαραίνει 1-2 παλιά τότε καλό θα ήταν να του δώσετε περισσότερο λίπασμα (αφού αποκλείσετε την περίπτωση σάπιων ριζών, άρα και αφυδάτωση που γράφει παραπάνω).

Έγκαυμα.

Οι περισσότερες ορχιδέες που συναντά κανείς σε ένα οικιακό περιβάλλον, είναι επίφυτα. Μεγαλώνουν δηλαδή στηριζόμενες πάνω σε κλαδιά ή κορμούς δέντρων. Λαμβάνουν φιλτραρισμένο φως ή μεγαλώνουν στην σκιά από τα φυλλώματα που βρίσκονται ψηλότερα. Για τον λόγο αυτό και οι περισσότερες ορχιδέες έχουν χαμηλές απαιτήσεις σε φωτισμό και συνίσταται η αποφυγή στην απευθείας έκθεση στον ήλιο. Αν ο δυνατός ήλιος χτυπά όλο το φυτό αλλά ποτίζεται τακτικά και υπάρχει πολύ καλή ροή αέρα, το πιθανότερο είναι απλά να εκφυλιστεί τμήμα τις χλωροφύλλης στο φυτό και να αποκτήσει όλο μια κιτρινοπράσινη ή κίτρινη όψη. Αν ο ήλιος χτυπάει τοπικά σε κάποιο/α φύλλο/α ή αν η έκθεση έιναι μεγάλη και με κακή κυκλοφορία αέρα τότε θα εμφανιστούν τοπικά εγκαύματα ακόμη και μέσα σε μερικά λεπτά, Στην αρχή κιτρίνισμα ή και άσπρισμα σε κάποια σημεία. Αργότερα μαύρισμα. Πολλές φορές λόγω του εγκαύματος μπορεί το φυτό να μολυνθεί με βακτηρίδια ή μύκητες οπότε καλύτερα τα ηλιοκαμένα τμήματα να αφαιρούνται με αποστειρωμένο εργαλείο κοπής και να βάζετε λίγη σκόνη κανέλα (αντιμυκητιακή δράση). Ένα φυτό που σταδιακά εκτίθεται σε περισσότερο φως θα σας το δείξει με μια κόκκινη χροιά στα φύλλα. Ενώ αν πιστεύεται πως απότομα έχει αυξηθεί το ηλιακό φως δεν έχετε παρά να αγγίσετε τα φύλλα. Αν είναι ζεστά στην αφή, τότε το φυτό κινδυνεύει. Για παράδειγμα 15 λεπτά μέσα σε ένα σταθμευμένο αυτοκίνητο το καλοκαίρι είναι ικανά να καταστρέψουν ολοσχερώς το φυτό σας!

Υπάρχουν ακόμη μερικοί σπανιότεροι ευτυχώς λόγοι που σχετίζονται με βακτηρίδια, ιούς και μύκητες και θα αναλύσουμε μελλοντικά.



Η ιστορία του Dendrobium schröderianum (του Frederick Boyle -1901)

Μετάφραση του κειμένου που δημοσιεύτηκε το 1901. Το πρωτότυπο βρίσκεται εδώ.

Πολλοί που δεν ενδιαφέρονται για την ευχάριστη επιστήμη μας, θυμούνται το σούσουρο που χαιρέτησε την επανεμφάνιση του Dendrobium Schröderianum* το 1891, μιας και εξαπλώθηκε πολύ πέρα από τους βοτανολογικούς κύκλους. Κάθε εφημερίδα στον χώρο δημοσίευσε κάποιου είδους ρεπορτάζ και πλήθος από συναδέρφους μου κλήθηκε να σκαρώσει κάποια στήλη εκ των αποθεμάτων της ευστροφίας τους, όπως θα καταλάβαιναν, για ένα φυτό που μεγάλωνε σε ανθρώπινα κρανία και ταξίδευε υπό την προστασία κηδεμονικών ειδώλων. Οι σκηνές που εκτυλισσόντουσαν στο Protheroe’s αναβίωναν παλιούς καλούς καιρούς, όπου κάθε εποχή έφερνε το δικό της ευγενές φυτό και κάθε φυτό έφερνε την δική του ευγενή τιμή – εν συντομία (η επανεμφάνιση) έκανε αίσθηση.

Η ποικιλία του Dendrobium phalaenopsis*, που από εδώ και στο εξής θα φέρει το όνομα του Βαρώνου Schröder, στάλθηκε στους Βοτανικούς Κήπους Kew από τον Forbes γύρω στο 1857. Αυτό το ένα και μοναδικό φυτό παρέμεινε για πολλά χρόνια πολύτιμο λάφυρο στους Βασιλικούς Κήπους. Άκμαζε και πολλαπλασιαζόταν. Με την πάροδο του χρόνου ο Sir Joseph Hooker μπόρεσε να δώσει μικρά κομμάτια, ως αντάλλαγμα για άλλες ποικιλίες, στον κύριο Day του Τότεναμ, τον Βαρόνο Schröder και τους κυρίους Veitch. Οι τελευταίοι πούλησαν το δείγμα τους στον Βαρόνο Schröder. Η συλλογή του κυρίου Day διαλύθηκε, ο Βαρόνος, εκ των μεγίστων ερασιτεχνών καλλιεργητών, αγόρασε τμήμα της. Έτσι και τα τρία φυτά γνωστά ως υπάρχοντα σε ιδιωτικά χέρια, περιήλθαν στην κατοχή του Βαρώνου Schröder και η ποικιλία πήρε το όνομά του.

Αυτή η κατάσταση των πραγμάτων διήρκεσε δέκα χρόνια. Τότε ο κύριος Sander αποφάσισε να μην περιμένει άλλο από την τύχη. Μελέτησε την διαδρομή των ταξιδιών του Forbes, συμβουλεύτηκε τις αρχές των κήπων στο Kew και με την βοήθειά τους κατέληξε σε κάποιο συμπέρασμα. Το 1890 ο φίλος μου, κύριος Micholitz, αναχώρησε για να ψάξει Dendrobium Schröderianum στην άγρια φύση.

Ο σώφρων άνθρωπος που βρίσκει κάποιον θησαυρό, δεν διακηρύσσει το σημείο ανεύρεσης παρά μόνο αφού έχει γεμίσει τις τσέπες του, ούτε τότε, αν το μπορεί, πρώτα θα τον εκκαθαρίσει. Είναι κοινώς αποδεκτό πως ο Micholitz ανακάλυψε το αντικείμενο της αναζήτησής του στην Νέα Γουινέα. Αν αυτό το λάθος ενθάρρυνε την εξερεύνηση ενός εκ των ενδιαφερόντων νησιών, όπως ακούω, παρείχε υπηρεσία προς το κοινό. Οι εξερευνητές δεν έχασαν τον χρόνο τους. Δεν έπεσαν πάνω στο Dendrobium Schröderianum, γιατί δεν ήταν εκεί, αλλά εξασφάλισαν άλλα πολύτιμα πράγματα. Σύντομα η πραγματική κατοικία θα ανακοινωθεί. Εν τω μεταξύ θα πρέπει μόνο να πω ότι ήταν ένα από τα αγριότερα των λεγομένων Καλοκαιρινών Νησιών της Εδέμ που βρίσκονται στην Αυστραλασιατική θάλασσα.

Ο Micholitz έφτασε με ένα εμπορικό σκαρί, ο καπετάνιος του οποίου ήταν έμπιστος των ιθαγενών. Υπό αυτή την προστασία, οι αρχηγοί του επέτρεψαν να εξερευνήσει, συμφωνώντας να του παράσχουν άντρες και κανό – με το αζημίωτο φυσικά. Η ισχύς τους δεν απλωνόταν πέρα από μερικά μίλια της ακτής, οι γείτονες σε κάθε πλευρά ήταν εχθρικοί ή έστω καχύποπτοι και παραπέρα ζούσαν ιδιαίτερα εχθρικές φυλές – ιδιαίτερα εχθρικές δηλαδή για τους ανθρώπους μαζί με τους οποίους προσάραξε ο Micholitz. Όλοι τους είναι κυνηγοί κεφαλών και όλοι αλληλοκατηγορούνται μεταξύ τους για κανιβαλισμό – αλλά ψευδώς σε κάθε περίπτωση, από ότι καταλαβαίνω.

Το πεδίο ήταν στενό και ως εκ τούτου επικίνδυνο, ακόμη και αυτοί, εκ των νησιωτών, με τις καλύτερες προθέσεις, δεν μπορούν πάντα να αντισταθούν στην παρόρμηση να αποκτήσουν το κεφάλι ενός λευκού ως κορωνίδα των τροπαίων τους – όπως διαβεβαίωνε ο καπετάνιος στον Micholitz κάθε μέρα, με μια σοβαρότητα που μετά από λίγο κατάντησε καταπιεστική. Ήταν όμως πολύ τυχερός – ή μάλλον οι πιθανότητες είχαν μελετηθεί εκτενώς πριν γίνει κάποιο βήμα και μπαρκάρει για αυτό το νησί. Δεν εννοώ πως δεν είναι όμορφο να βρει κανείς μια ορχιδέα, κατά την πρώτη ημέρα της εξερεύνησης, όταν o βιότοπος της είναι γνωστός. Τα ντεντρόμπιουμ καλύπτουν μεγάλο κομμάτι γης. Είναι η ακρίβεια των υπολογισμών δέκα χιλιάδες μίλια μακρυά που αξίζει τον θαυμασμό.

Παρόλα αυτά δεν υπήρχαν φυτά γύρω από το μικρό λιμάνι. Μετά από μερικές μέρες προετοιμασιών, ο Micholitz έλαβε έναν υπαινιγμό πως οι αρχηγοί θα πήγαιναν σε μια γιορτή και πως θα μπορούσε να τους συνοδέψει. Δεν υπάρχει έλλειψη από μεταφραστές στην ακτή, όπου τόσοι πολλοί ταλαίπωροι προσελκύονται σε Αγγλικές ή Γαλλικές αποικίες – πολλοί εκ των οποίων επιστρέφουν αυτές τις μέρες. Ο καπετάνιος δεν μπορούσε να πάει. Με την άρνηση, είδε στον Mitcholitz έναν αστείο, διστακτικό αέρα, σαν να έτεινε να κάνει μια αποκάλυψη.

Υπάρχει κάποιος κίνδυνος; ρώτησε ο Micholitz.
Ω όχι! ούτε μικρός! – ούτε μικρός κίνδυνος! Στο εγγυώμαι αυτό. Θα διασκεδάσεις τολμώ να πω. Σκάνε στο ρούμι

Η ευκαιρία να ταξιδέψει πέρα από την στενή φιλική περιοχή με ασφάλεια ήταν καλοδεχούμενη και με το πρώτο φως της μέρας ξεκίνησε με τους αρχηγούς. Ήταν μόνο μερικές ώρες κουπί μέχρι τον επόμενο κόλπο. Η γιορτή δόθηκε, ως συνήθως, για τον εορτασμό της καθέλκυσης ενός πολεμικού πράου (σ.σ. πράου ή πρόα είναι τύπος ιστιοπλόου πλοίου με καταγωγή την Μαλαισία και Ινδονησία, το οποίο μπορεί να πλεύσει με οποιοδήποτε πλευρά του στην θέση της πλώρης ή πρύμνης). Οι φιλοξενούμενοι ξεκίνησαν ντυμένοι με πολεμικές πανοπλίες, βαμμένοι και φορώντας φτερά, με δόρατα και ρόπαλα. Συναντήθηκαν από τους οικοδεσπότες τους με την ίδια αμφίεση στην παραλία. Μετά τους εορτασμούς – αλλά δεν έχω μαρτυρία – όλοι κάθισαν οκλαδόν σε έναν κύκλο και μια προσωπικότητα, φερόμενος ως ιερέας, αλάλαζε για λίγο. Μετά οι πολεμιστές άρχισαν να χορεύουν, δυο-δυο. Ήταν κουραστικό και επίσης είχε πολύ ζέστη. Ο Micholitz ρώτησε κατά την διάρκεια αν θα μπορούσε να φύγει. Ο μεταφραστής είπε πως δεν υπήρχε κάποια αντίρρηση. Περπάτησε προς το δάσος, το οποίο στεκόταν μια κάποια απόσταση πίσω, ίσιο σαν τοίχος, συνορεύοντας με την κατάλευκη σαν χιόνι παραλία. Οι γκρίζες καλύβες του χωριού αχνοφαίνονταν μεταξύ φοινίκων και οπωροφόρων δέντρων από το ένα χέρι. Ένας βυθισμένος δρόμος είχε σκαφτεί από την άκρη των κυμάτων μέχρι ένα μακρύ χαμηλό κτήριο εκατό γιάρδες πιο πίσω – σίγουρα εκεί βρισκόταν το πράου, έτοιμο να καθελκυστεί. Ο Micholitz διέσχισε αυτό το κανάλι. Παρατήρησε μια περίεργη ομάδα ατόμων να κάθεται πιο πέρα – έναν γέρο άντρα, δύο γυναίκες, ένα αγόρι και ένα κορίτσι. Οι μεγαλύτεροι καθόταν οκλαδόν ακίνητοι στην άμμο, σκυφτοί έτσι που τα μαλλιά τους έκρυβαν τα πρόσωπά τους, τα παιδιά ξάπλωναν με τα κεφάλια τους στις αγκαλιές των γυναικών, κανείς δεν κοίταξε ψηλά, εν παρόδω παρατήρησε πως οι τελευταίοι ήταν δεμένοι.

Το ναυπηγείο – που λέει ο λόγος – εκτεινόταν στο κανάλι, ήταν εκατό πόδια μακρύ, χτισμένο από φυλλωσιές φοίνικα, με γερές κολώνες σε απόσταση. Καθώς περπατούσε κατά μήκος του, ο Micholitz αντιλήφθηκε μια δυσάρεστη μυρωδιά. Δεν ήταν δυνατή. Αλλά στρίβοντας στην μακρινή γωνία, σημάδεψε με το βλέμμα έναν μεγάλο μαβί λεκέ στην άμμο. Εκεί συγκεντρώνονταν παχύ σμήνος μυγών. Ήταν αίμα. Και μετά, πάνω στον τοίχο από φυλλωσιές πιο πάνω, και στην ακριανή κολόνα, εντόπισε τον λεκέ να δημιουργεί ρυάκι προς τα κάτω. Κοίταξε προς την άλλη γωνιά. Το φριχτό σημάδι ήταν επίσης εκεί. Δεν μπορούσαν να τον δουν από την παραλία. Χώρισε εύκολα τις φυλλωσιές και έχωσε το κεφάλι του μέσα. Σε απόσταση μερικών ποδιών υψωνόταν αυστηρό το κατάρτι, σκαλιστό και βαμμένο, με δυο πλατιά κοχύλια να λαμποκοπούν σαν μάτια στο λυκόφως. Δεν μπορούσε να δει περισσότερα, ζαλισμένος από την λάμψη του ήλιου έξω. Πέρασε αυτό. Γύρισε στα δεξιά και τραβήχτηκε πίσω με μια κραυγή. Ένα γυμνό πτώμα, με το κεφάλι να κρέμεται στο στήθος, ήταν δεμένο στην γωνιακή κολόνα – το ίδιο και στα αριστερά.

Ο φτωχός Micholitz ένοιωσε ναυτία. Έτρεξε μακρυά από το καταραμένο μέρος. Τόσο λαμπερή που ήταν η λιακάδα τριγύρω, τόσο γλυκιά και απαλή η σκιά του κοντινού δάσους – και αυτά τα απαίσια πράγματα στην μέση! Ο παλιός ύμνος ήχησε στα αυτιά του –

Where every prospect pleases
And only man is vile.
Όπου η κάθε θέα ευχαριστεί
Και μόνο ο άνθρωπος είναι άθλιος.

Έτρεξε προς τα δέντρα.

Ένα ξέσπασμα από φωνές και γέλια τον έκανε να γυρίσει. Ο κύκλος είχε σπάσει. Ένα μελίσσι από πολεμιστές χόρευαν προς το ναυπηγείο – γκρέμισαν τους τοίχους, σε μια στιγμή οι κολόνες στεκόταν γυμνές – με τα φορτία τους. Οι αρχηγοί σκαρφάλωσαν στο πράου και συντάχθηκαν, με τινάγματα φτερών, προτάσσοντας τα χέρια τους, φωνάζοντας και τραγουδώντας στο κατάστρωμα. Τα σκοινιά επανδρώθηκαν. Ντουζίνες ρωμαλέων αγρίων άρχισαν να τρέχουν, ενώ τα αγόρια αλάλαζαν με ενθουσιασμό και παραπατούσαν ο ένας πάνω στον άλλο. Το μεγάλο σκαρί κινήθηκε, απέκτησε ταχύτητα. Μετά μια ομάδα βιάστηκε προς την ομάδα δεμένων, τσαλαπατώντας τους, άρπαξαν το αγόρι και το κορίτσι και έτρεξαν μαζί τους προς την θάλασσα. Ο γέρος άντρας και οι γυναίκες κείτονταν εκεί που τους είχαν ρίξει: δεν υπήρχε βοήθεια για αυτούς επί γης ή ουρανού. Το πράου γλιστρούσε γρηγορότερα και γρηγορότερα εν μέσω βρυχηθμών και σάλου. Καθώς πλησίασε την θάλασσα, τα μικρά θύματα, πετάχτηκαν ψηλά προς τα κατάρτια, πέφτοντας στην πορεία του πλοίου. Ο Micholitz δεν κοίταξε άλλο.

Αφήστε με να κάνω την δουλειά μου, για όνομα Του Θεού! επαναλάμβανε.

Όμως μόλις έφτασε τα δέντρα η δουλειά του είχε γίνει. Αυτά τα τρομερά τον είχαν τόσο συγκλονίσει που για μια στιγμή ενώ είχε δει μακρουλούς πράσινους μίσχους ορχιδέων πάνω σε μεγάλα κλαδιά δέντρων, δεν τα αναγνώρισε καν. Μα εκεί ήταν ένα από ψηλά, που κρέμαγε μια συστοιχία από ρόδινες γιρλάντες, τέσσερις ή πέντε, φέροντας μια ντουζίνα, ή είκοσι ή τριάντα μεγάλα λουλούδια, όλα ανοιχτά και εκείθε μια συστοιχία από άσπρα του χιονιού – μια πορφυρή πιο πέρα, σκουρόχρωμη σχεδόν μαβιά. Το Dendrobium Schröderianum είχε ανακαλυφθεί!

Από του Micholitz τα συναισθήματα είναι αρκετό να ειπωθεί πως το γεγονός τράβηξε όλα τα άλλα από τον λογισμό του, ή σχεδόν. Όταν τον φώναξαν οι μεταφραστές, έκατσε κάτω και συναναστράφηκε με κείνους του δολοφόνους και έφαγε τα αμφίβολα φαγιά τους. Ο θρίαμβος ήταν τρομακτικός, τόσο ταχύς και ολοκληρωμένος, μα τόσο βαρύτερες ήταν η ευθύνες του. Όταν, με ένα ανατριχιαστικό σοκ, θυμήθηκε επακριβώς το αποτρόπαιο θέαμα, είπε ξανά:

Αφήστε με να κάνω την δουλειά μου! Δεν αντέχω!

Όλα πήγαν καλά. Σύντομα, τόσο όσο οι αρχηγοί να καταλάβουν πως ο εκκεντρικός λευκός άντρας εποφθαλμιά τα χορτάρια τους, τα προσέφεραν ευχαρίστως – για κάποιο τίμημα. Η εποχή του χρόνου ήταν τέλεια – νωρίς στην περίοδο ξηρασίας. Την επόμενη μέρα ο Micholitz επέστρεψε στο πλοίο και ο καπετάνιος έφερε γύρα το πλοίο στον κόλπο. Αλλά δεν άκουγε την ιστορία. Σου το είπα πως μπεκροπίνουν ρούμι έτσι; Είδες, που σου ‘πα αλήθεια. Σε τρεις μέρες, τόσο πλούσια ήταν η προμήθεια, ο Micholitz είχε συγκεντρώσει** όσες περισσότερες νόμιζε πως ήταν δίκαιο και τις συσσώρευσε στο κατάστρωμα. Θα μπορούσαν να τις στέγνωναν όσο το πλοίο θα περίμενε φορτίο αλλού, ανυπομονούσε να ξεφύγει από εκείνο το δυσοίωνο μέρος.

Κι’ όμως η τύχη ήταν με το μέρος του. Ο καπετάνιος φόρτωσε γρήγορα και σάλπαρε, ως είχε συμφωνία, για Ολλανδικό λιμάνι, όπου οι ορχιδέες θα αποστέλλονταν στην Αγγλία. Έφτασε το απόγευμα, το πλοίο στέκονταν πλάι στην αποβάθρα. την επόμενη μέρα οι πολύτιμες κάσες του θα μεταφερόταν στο ατμόπλοιο. Με μεγάλη ικανοποίηση, ο Micholitz έπεσε να κοιμηθεί, το ίδιο και όλοι οι άλλοι, συμπεριλαμβανομένου του σκοπού. Προς το πρωί η αστυνομία του λιμανιού φώναζε Φωτιά! Πρέπει να σιγόκαιγε για ώρες. Ο φτωχός Micholitz δεν μπόρεσε να σώσει ούτε ένα φυτό!

Κατά την άφιξή του είχε τηλεγραφήσει την επιτυχία του και μεγάλη χαρά βασίλευε στο St. Albans όλη μέρα. Η προνοητικότητα και η επιχειρηματικότητα είχαν δικαίως ανταμειφθεί για μια φορά. Τι χτύπημα, τι αίσθηση! Ας μην εικάσουμε την γλώσσα που χρησιμοποιήθηκε με την άφιξη ενός δευτέρου τηλεγραφήματος εκείνο το πρωί.

Πλοίο κάηκε! Τι Κάνω; – Micholitz
Η απάντηση ήταν εμφατική: Πάνε πίσω – Sander
Πολύ αργά – εποχή μουσώνων
Πάνε πίσω

Και ο Micholitz πήγε.

Οι διαμαρτυρίες του, αν είχε επιμείνει, θα ήταν χωρίς απάντηση. Ήταν αρκετά σκληρό να επιστρέψει μεταξύ εκείνων των απάνθρωπων καθαρμάτων όταν οι χαρές της πατρίδας ήταν τόσο κοντά. Μα δεν υπήρχε περίπτωση να βρει εκ νέου πλοίο για τον κόλπο – πλοίο μπορεί να έκανε και μήνες ή χρόνια να σαλπάρει προς τα ‘κει. Η δουλειά πρέπει να ξεκινήσει ξανά – η αναζήτηση να ανανεωθεί. Και μέσα στην εποχή των βροχών επίσης!

Μα ο φίλτατος δεν δίστασε. Αμέσως ρώτησε για πλοίο που εμπορευόταν με το νησί. Δεν υπήρχε κανένα και δεν είχε χρόνο να περιμένει, καθώς η βροχή δυνάμωνε καθημερινά. Ένα ταχυδρομικό ατμόπλοιο σάλπαρε για την κοντινότερη περιοχή. Εμπιστευόμενος την ευγένεια των εθνών, αξίωσε πέρασμα ως ναυαγός. Τον απέρριψαν εμφατικά, αλλά τελικά οι Ολλανδικές αρχές υπέκυψαν στην σθεναρή του αίτηση τόσο ώστε να του κάνουν 30 τοις εκτατό έκπτωση στο ναύλο. Λοιπόν , έγραψε στο St. Albans, δεν υπάρχει αμφιβολία πως αυτοί είναι οι πιο τσιγκούνηδες άνθρωποι στον κόσμο. Ο καπετάνιος του φαλαινοθηρικού πλοίου Costa Rica συμφωνεί μαζί του.

Δεν έχω χώρο για την περιπέτεια του δεύτερου ταξιδιού τώρα. Το Ντεντρόμπιουμ βρέθηκε άλλη μια φορά, το οποίο και δεν αποτελεί έκπληξη μιας και ο βιότοπος του είχε ανακαλυφθεί. Σε αυτό το σημείο όμως, μεγάλωνε όχι στα δέντρα, αλλά σε βράχους από σχιστόλιθο – οι περισσότερες επιφυτικές ορχιδέες αγαπούν να γαντζώνονται στη σκληρή πορώδη επιφάνεια. Παρεμπιπτόντως ήταν σε ιδιαίτερη αφθονία στο νεκροταφείο της φυλής, μια βραχώδης ερημιά όπου για γενιές άφηναν τους νεκρούς τους – ίσως όχι άκλαυτους – κάτω από τον ουρανό. Τα φυτά μεγάλωναν και άνθιζαν εν τω μέσω αμέτρητων κοκάλων. Το να προτείνει την απομάκρυνση τους κάτω υπό τις περιστάσεις ήταν καθήκον που δημιουργούσε άγχος. Μα στο νεκροταφείο δεν ήταν μόνο περισσότερα, μα και κατά πολύ πιο σθεναρά φυτά. Έπρεπε να γίνει και με κάθε προφύλαξη, αφού επέδειξε ένα δείγμα της ανταλλαγής του, καθρέφτες και μαχαίρια και χάντρες και άλλα, ο Micholitz τα κατάφερε.

Μια κραυγή αγανάκτησης ξέσπασε. Μέσα σε αναταραχή και πάθος εμφάνισε ένα καρούλι ορειχάλκινο σύρμα και με αυτή την θέα ηρέμησε το σούσουρο. Αφού διαπραγματεύτηκαν μεταξύ τους οι πολεμιστές, όρισαν πως δύο από τα πιο ιερά τους είδωλα θα έπρεπε να ταξιδέψουν μαζί με τα φυτά και να αντιμετωπιστούν με σεβασμό σε όλη την διαδρομή. Δεν θα βοηθούσαν στην συλλογή, αλλά μετά την διανομή του ορειχάλκινου σύρματος, βοήθησαν να πακετάρουν τις κάσες.

Έτσι συνέβηκε και ένα Ντεντρόμπιουμ πωλήθηκε στοProtheroe’s στις 16 Οκτωβρίου 1891, πιασμένο σε ανθρώπινο κρανίο. Όσο για τα είδωλα, αγοράστηκαν από τον αξιότιμο Walter Rothschild και μπορούμε να ελπίζουμε πως αντιμετωπίζονται με σεβασμό, όπως ήταν η συμφωνία.

*Συνώνυμα του Den. bigibbum
** Οι ιστορίες συλλογής φυτών από το φυσικό περιβάλλον παρουσιάζονται ως αναγνώσματα βοτανολογικής, λογοτεχνικής και ιστορικής αξίας μιας και τα περισσότερα από αυτά τα κείμενα δεν έχουν μεταφραστεί ποτέ πριν στην ελληνική γλώσσα. Από την ιστορία πρέπει να διδασκόμαστε: η συλλογή φυτών από τους κυνηγούς ορχιδέας κατέστρεψε πολλούς βιότοπους και ήταν υπεύθυνη για την εξαφάνιση ή απειλή με εξαφάνιση πολλών ειδών από την φύση. Στις μέρες μας οι ορχιδέες προστατεύονται από διεθνείς συμβάσεις και απαγορεύεται η συλλογή τους.



Ο πολλαπλασιασμός των ορχιδέων

Οι ορχιδέες είναι από τα πιο δύσκολα φυτά στον πολλαπλασιασμό τους, ή έστω δυσκολότερα σε σχέση με άλλα καλλωπιστικά φυτά που έχουμε όλοι στον κήπο ή στο μπαλκόνι μας. Έτσι στις ορχιδέες δεν κυκλοφορούν φακελάκια με σπόρους ή σακουλίτσες με βολβούς που αν φυτευτούν απλά θα φυτρώσουν και θα ομορφύνουν τον χώρο μας με τα λουλούδια τους λίγο καιρό μετά.

Ο λόγος της δυσκολίας στον πολλαπλασιασμό των ορχιδέων σχετίζεται με το πως είναι οι σπόροι τους και με ποιον μηχανισμό φυτρώνουν. Για να καταλάβετε καλύτερα, θυμηθείτε απλά τις φακές που κάποια στιγμή φυτέψατε στο κυπελλάκι από γιαούρτι. Παρόλο που οι φακές είναι δικοτυλήδονο φυτό (ενώ οι ορχιδέες μονοκοτυλήδονα, όπως το γρασίδι ή το σιτάρι) ο μηχανισμός που συνήθως ακολουθείται όταν φυτρώνει ένα φυτό είναι ο εξής: Το έμβρυο (φύτρα/φυτάριο) περικλείεται σε ένα ενδοσπέρμιο και εξωτερικά υπάρχει το περισπέρμιο. Σε απλή γραφή το ενδοσπέρμιο είναι αποθηκευμένη τροφή ώστε το έμβρυο να τραφεί μέχρι να αναπτύξει τις δικές του ρίζες και φύλλα ώστε να απορροφά νερό και να φωτοσυνθέτει τροφή. Η διαφορά με τα ορχιδοειδή είναι πως πρακτικά δεν υπάρχει ενδοσπέρμιο στον σπόρο τους. Δεν υπάρχει λοιπόν αποθηκευμένη τροφή ώστε το έμβρυο να χρησιμοποιήσει μέχρι να αναπτυχθεί και να είναι ικανό να τρέφεται.

Οι σπόροι λοιπόν των ορχιδέων είναι μικροσκοπικοί, μιας και περιλαμβάνουν μόνο το έμβρυο και το περισπέρμιο, σαν κόκκοι σκόνης και παρά τον μεγάλο αριθμό σε κάθε κάψουλα (σε κάποια είδη πάνω από ένα εκατομμύριο) και την μεγάλη διασπορά τους με τον άνεμο, είναι δύσκολο να φυτρώσουν. Ελάχιστοι σπόροι καταφέρνουν να φυτρώσουν, αυτό συμβαίνει γιατί όλες οι ορχιδέες είναι ετεροτροφικές κατά τα πρώτα βήματα της ζωής τους (κάποιες παραμένουν ημιετεροτροφικές σε όλη την ζωή τους). Συγκεκριμένα είναι μυκοετεροτροφικές, πρέπει δηλαδή να βρουν διάφορες μυκόριζες και να δημιουργήσουν μια συμβιωτική σχέση. Το έμβρυο της ορχιδέας μέχρι να αναπτυχθεί λαμβάνει άνθρακες από τον μύκητα, ενώ όταν αναπτυχθεί φωτοσυνθέτει.

Για τους παραπάνω λόγους η αναπαραγωγή με σπόρους πρέπει να γίνει σε εργαστήριο. Οι σπόροι τοποθετούνται σε αποστειρωμένο περιβάλλον μαζί με θρεπτικό υπόστρωμα (άγαρ άγαρ), άνθρακα και πολλά άλλα θρεπτικά συστατικά και φυτρώνουν ασυμβιωτικά. Αντί δηλαδή να λαμβάνουν τροφή από την μυκόριζα, αυτή βρίσκεται διαθέσιμη στο θρεπτικό υπόστρωμα. Η τεχνική αυτή χρειάζεται εργαστήριο (αν και με εξαιρετική προσοχή και δυσκολία μπορεί να γίνει και στο οικιακό περιβάλλον).

Στο εμπόριο σήμερα η μέθοδος που ακολουθείται είναι αυτή της καλλιέργειας του μεριστήματος (meristem culture). Πρόκειται για εργαστηριακή εργασία που παράγει μαζικά πανομοιότυπα με το μητρικό φυτά, αν και κάποιες φόρμουλες με κυτοκίνες (ορμόνες ανάπτυξης φυτών) κυκλοφορούν στο εμπόριο (κυρίως στην Αμερική) με τον γενικό όρο keiki paste που αν εφαρμοστούν (ειδικότερα στις φαλαινόψις) δημιουργούν νέα φυτά σε ανενεργά “μάτια”.

Οι παραφυάδες ή γνωστότερες στον κόσμο των φίλων των ορχιδέων, κέικι είναι μικρά φυτά που αναπτύσσονται κυρίως κατά το μήκος του ανθοφόρου (από “μάτια”), αλλά και από το σώμα του φυτού ή από την βάση του ανάλογα με το είδος. Παρόλο που αυτή η μέθοδος μπορεί να προκληθεί με την χρήση κυτοκινών, γενικά καλό είναι να αποφεύγεται αν δεν είμαστε σίγουροι για την εξαιρετική κατάσταση του μητρικού φυτού. Η εμφάνισή του σε μια ορχιδέα χωρίς χορήγηση κάποιας ουσίας μπορεί να σημαίνει δύο μόνο πράγματα: α) το φυτό είναι σε πολύ καλή κατάσταση και πολλαπλασιάζεται ή β) το φυτό είναι σε εξαιρετικά κακή κατάσταση και προσπαθεί να επιβιώσει (πχ. μια φαλαινόψις με σαπισμένη καρδιά ή πολλές σάπιες ρίζες).

Αυτή η μέθοδος πολλαπλασιασμού είναι και η συνηθέστερη σε οικιακό περιβάλλον και η διαδικασία είναι πολύ εύκολη. Απλά όταν το κέικι έχει αναπτύξει 4-5 ρίζες μήκους 5 εκ το κόβεται προσεκτικά από τον ανθοφόρο (με αποστειρωμένο εργαλείο) και το φυτεύεται σαν νεαρό φυτό. Εναλλακτικά θα πέσει μόνο του κάποια στιγμή αλλά θα συνεχίσει να αποδυναμώνει το μητρικό φυτό ή θα κινδυνεύει αν το μητρικό φυτό είναι θύμα κάποιας μόλυνσης.

Ένας ακόμη ευκολότερος τρόπος στο οικιακό περιβάλλον είναι ο διαχωρισμός.  Εφαρμόζεται σε συμπόδια φυτά όπως πχ οι κατλέγιες, τα ονσίντιουμ, τα παφιοπέντιλουμ και τα κυμπίντιουμ. Απλά όταν το φυτό έχει μεγαλώσει αρκετά, το χωρίζεται κόβοντάς το σε δύο ή και περισσότερα τμήματα προσέχοντας κάθε ένα από αυτά να αποτελείται από τουλάχιστον 4 ψευδοβολβούς. Στην συνέχεια μεταφυτεύετε σε μια νέα γλάστρα με το υπόστρωμα της επιλογής σας. Μεγάλη προσοχή πρέπει να δοθεί στο εργαλείο (κατά προτίμηση κοφτερό μαχαίρι) που θα χρησιμοποιήσετε και την αποστείρωση του. Πολλοί καλλιεργητές βάζουν σκόνη κανέλας στην τομή μιας και έχει αντιμυκητιακή δράση σαν επιπλέον πρόληψη. Σε κάποια μονοπόδια φυτά, όπως πχ ρενανθέρες, ο διαχωρισμός γίνεται κόβοντας το ίδιο το φυτό στην μέση, καταπονεί όμως πολύ το φυτό.

Τέλος όσοι έχετε επισκεφτεί την ανθοκομική έκθεση της Κηφησιάς έχετε σίγουρα δει παλιούς ψευδοβολβούς σε κοφίνια. Σε ορχιδέες όπως τα κυμπίντιουμ και τα ονσίντιουμ, οι παλιοί ψευδοβολβοί που έχουν απανθίσει ή χάσει τα φύλλα τους, συνεχίζουν αν έχουν αποθηκευμένα θρεπτικά συστατικά και νερό αλλά και ενεργά μάτια στην βάση τους. Εάν παραμείνουν στο ρίζωμα του φυτού απλά σιγά-σιγά θα αποροφηθούν τα συστατικά αυτά για να συνεχίσει να μεγαλώνει το φυτό ευκολότερα. Αν τα απομακρύνετε και τα φυτεύσετε, θα φυτρώσει νέο φυτό από κάποιο ενεργό μάτι, θα χρειαστεί περίπου 3 χρόνια για να ανθίσει αλλά είναι μια πολύ εύκολη μέθοδος πολλαπλασιασμού. Επιπλέον η απομάκρυνση παλιών ψευδοβολβών συνηθίζεται τόσο για αισθητικούς λόγους όσο και για πρόληψη τυχόν σαπίσματος όσο θα αδιάζουν εκ των έσω για να τροφοδοτούν το φυτό.

Ασυμβιωτική σπορά, καλλιέργεια ιστού, κέικι, διαχωρισμός και παλιοί ψευδοβολβοί συμπληρώνουν τους 5 τρόπους πολλαπλασιασμού της ορχιδέας σας. Οι τρεις τελευταίοι μπορούν πολύ εύκολα να εφαρμοστούν στο σπίτι σας και με λίγη φροντίδα μπορείτε να πολλαπλασιάσετε τα φυτά σας ώστε να απολαμβάνετε περισσότερα λουλούδια ή να τα χαρίσετε σε φίλους.



Η αρρώστια των κηπουρών

**Επειδή είναι πολύ γραφικές, δεν συμπεριλήφθηκαν φωτογραφίες με την ασθένεια, παρόλα αυτά μπορείτε να δείτε μερικές κάνοντας κλικ εδώ**

Πολλά επαγγέλματα έρχονται με κάποιους κινδύνους. Ένας κομμωτής μπορεί να πάθει τενοντίτιδα ή να κόψει τα δάχτυλά του, ένας επαγγελματίας οδηγός μπορεί να έχει προβλήματα με την μέση του ή ένας κτηνίατρος να δαγκωθεί από κάποιο τρομαγμένο ζώο. Γενικά ανάλογα με την ενασχόληση του καθενός από εμάς, μπορεί να υπάρχουν κάποιοι κίνδυνοι σχετικοί με το αντικείμενο της εργασίας μας ή ακόμη και του χόμπι μας.

Σίγουρα έχετε ακούσει για την αρρώστια των δυτών, αλλά για των κηπουρών; Η “αρρώστια των κηπουρών”, γνωστή και ως η “αρρώστια των κηπουρών τριανταφυλλιάς”, ονομάζεται Σποροτρίχωση. Η σποροτρίχωση, προκαλείται από τον μύκητα Sporothrix schenckii, ο οποίος και βρίσκεται στο χώμα και την βλάστηση. Για να προσβληθεί κανείς θα πρέπει το δέρμα να τρυπηθεί ή ήδη υπάρχουσα πληγή να έρθει σε επαφή με φυτά ή χώμα.

Μερικοί από τους κυριότερους τρόπους μετάδοσης είναι το τρύπημα του δέρματος από αγκάθι τριανταφυλλιάς, άχυρα, πευκοβελόνες μικρών πεύκων (πχ κατά την μεταφύτευση) και σφάγνων. Γενικά εργασίες με χώμα και φυτά που μπορούν να τραυματίσουν το δέρμα. Για τον λόγο αυτό και η αρρώστια προσβάλει κυρίως κηπουρούς, αγρότες και εργαζόμενους σε φυτώρια και θερμοκήπια. Σε ότι αφορά την καλλιέργεια ορχιδέας, ο μύκητας μπορεί να βρίσκεται στα σφάγνα ή λιγότερο πιθανόν σε κομμάτια φλοιού που χρησιμοποιούνται ως υπόστρωμα, με τα πρώτα να είναι περισσότερο “επικίνδυνα” μιας και μπορούν να γρατζουνίσουν κατά την μεταχείριση.

Μετά την μόλυνση, τα συμπτώματα μπορεί να αργήσουν να εμφανιστούν έως και τρεις μήνες αν και ο μέσος χρόνος εμφάνισης είναι οι τρεις εβδομάδες. Πρόκειται για μια χρόνια δερματική μόλυνση με αργή εξέλιξη. Ξεκινά με την εμφάνιση σκληρού κοκκινοπού ανώδυνου οιδήματος του υποδόριου ιστού που τελικώς γίνεται χρόνιο έλκος που μπορεί να εκρέει πύον. Συνήθως εμφανίζεται στις παλάμες και τους βραχίονες μιας και είναι τα συνηθέστερα σημεία εισόδου από τραυματισμό.

Ο μύκητας στην συνέχεια προσβάλει τα λεμφαγγεία και εξαπλώνεται. Εκτός από το δέρμα και τα λεμφαγγεία, μπορεί να προσβάλει τα μάτια, τους πνεύμονες (εισπνοή σπορίων), το κεντρικό νευρικό σύστημα, τα οστά και τις αρθρώσεις. Είναι σοβαρή, δυνητικά θανατηφόρα, λοίμωξη χαρακτηριζόμενη από χαμηλό πυρετό, απώλεια βάρους, αναιμία, αρθρίτιδα, οστεολυτικές αλλοιώσεις, εκτός από τις συνηθέστερες δερματικές αλλοιώσεις. Όπως αναφέρθηκε πιο πάνω, προσβάλει κυρίως κηπουρούς και άτομα που μεταχειρίζονται φυτά, παρόλα αυτά ανοσοκατεσταλμένα ή ατελώς ρυθμισμένα διαβητικά άτομα κινδυνεύουν ακόμη περισσότερο. Μιας και αναφέραμε τους κτηνιάτρους πιο πάνω, κινδυνεύουν και αυτοί κατά την μεταχείριση γατών με την ασθένεια.

Η θεραπεία είναι μεγάλης διάρκειας και μπορεί να εμφανίσει παρενέργειες. Η καλύτερη θεραπεία είναι η πρόληψη. Φοράτε πάντα μακρυά γάντια (μέχρι τον αγκώνα) όταν κάνετε δουλείες στον κήπο ή μεταχειρίζεστε φυτά ειδικά με αγκάθια όπως οι τριανταφυλλιές.

*Το παρόν άρθρο δεν αποτελεί ιατρική συμβουλή. Συμβουλευτείτε τον γιατρό σας και την κοινή λογική για κάθε ασθένεια.



Οι Ορχιδέες Κάμπρια (Cambria)

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή… Με βάση την ταξινομία, στις Ορχιδέες υπάρχει μια υποφυλή αυτή των Oncidiinae ας την λέμε “Ονσίντιουμ και ξαδέρφια” για να είναι πιο κατανοητό. Σε αυτή ανήκουν τα εξής: Brassia, Cochlioda, Miltonia, Oncidium και Odontoglossum.

Το 1911 ο Βέλγος υβριδιστής Charles Vuylsteke, δημιούργησε το πρώτο υβρίδιο μεταξύ των γενών Odontoglossum, Miltonia και Cochlioda. Προς τιμή του λοιπόν το γένος των υβριδίων ονομάστηκε Vuylstekeara. Ο όρος Κάμπρια πρωτοεμφανίστηκε μερικά χρόνια αργότερα και συγκεκριμένα το 1931 όταν ο ίδιος δημιούργησε το υβρίδιο Vuylstekeara Cambria. Με τις μεταγενέστερες ανακατατάξεις στην ταξινομία το συγκεκριμένο φυτό πλέον ονομάζεται Oncidopsis Cambria και οι γονείς του Odontoglossum Clonius και Vuylstekeara Rudra πλέον έχουν και αυτοί ταξινομηθεί εκ νέου ως Oncidium Clonius και Oncidopsis Rundra.

Από την Oncidopsis Cambria κατά την διαδικασία πολλαπλασιασμού προέκυψε μια μετάλλαξη που αποτέλεσε εμπορικά διαδεδομένη αλλά και βραβευμένη ποικιλία, η Oncidopsis Cambria “Plush”. Ενώ στην συνέχεια από τον πολλαπλασιασμό της “Plush” προέκυψαν οι ποικιλίες “Orange” και “Lensing’s Favorite”.

Με τον τότε όρο Vuylstekeara να είναι αρκετά σύνθετος και δύσκολος στην προφορά, το αρχικό φυτό και οι κλώνοι που έγιναν διαθέσιμοι εμπορικά, απλοποιήθηκαν στο να αποκαλούνται Cambria. Με επιπλέον υβρίδια μεταξύ των Oncidiinae να δημιουργούνται, ειδικά από την δεκαετία του 60 και μετά, επικράτησε γενικά ο όρος Κάμπρια (ακόμη περισσότερο στην Ευρώπη λόγω και της Βελγικής καταγωγής πολλών εξ’ αυτών).

Σήμερα, μερικές χιλιάδες υβρίδια της αγοράς αποκαλούνται εμπορικά ως Κάμπρια. Πρόκειται συνήθως για υβρίδια που κάπου στις ρίζες της καταγωγής τους έχουν Odontoglossum αν και δεν είναι απαραίτητο. Ένα πολύ γνωστό παράδειγμα με μεγάλη εμπορική παρουσία στην Ελληνική αγορά είναι η Burrageara Nelly Isler (πλέον Oncidopsis Nelly isler) η οποία πωλείται μαζικά ακόμη και σε σούπερ μάρκετ απλά με την ταμπέλα Κάμπρια.

Μερικά γένη από ορχιδέες που πωλούνται ως Κάμπρια περιλαμβάνουν τα παρακάτω αν και κάποια από τα ονόματα των υβριδίων θεωρούνται παρωχημένα λόγω ανακατατάξεων στην ταξινομία:

Adaglossum (Ada x Odontoglossum), Bakerara (Brassia x Miltonia x Odontoglossum x Oncidium), Beallara (Brassia x Miltonia x Cochlioda x Odontoglossum), Burrageara (Oncidium x Miltonia x Cochlioda x Odontoglossum), Colmanara(Oncidium x Miltonia x Odontoglossum), Degarmoara (Brassia x Miltonia x Odontoglossum), Goodaleara (Odontoglossum x Brassia x Cochlioda x Miltonia x Oncidium), Howeara (Leochilus x oncidium x rodriguezia), Miltonidium (Miltonia x Oncidium), Miltanssia (Miltonia x Brassia), Odontioda (Odontoglossum x Cochlioda), Odontiopsis (Miltoniopsis x Odontoglossum), Odontobrassia (Brassia x Odontoglossum), Odontocidium (Oncidium x Odontoglossum), Odontonia (Miltonia x Odontoglossum), Stewartara (Ada x Cochlioda x Odontoglossum), Vulstekeara (Miltonia x Cochlioda x Odontoglossum, που είναι και η αυθεντική αποκαλούμενη Κάμπρια με βάση το πρώτο υβρίδιο) και Wilsonara (Oncidium x Cochlioda x Odontoglossum).

Θα μπορούσε να πει κανείς πως όλα τα παραπάνω είναι άχρηστες γνώσεις ή πως απευθύνονται αποκλειστικά σε βοτανολόγους ή γεωπόνους. Προσωπικά θεωρώ πως ο κάθε φίλος των ορχιδέων που θα ήθελε να τις φροντίσει σωστά, θα έπρεπε να έχει κάνει απλά μια ανάγνωση ώστε να γνωρίζει πόσο διαφορετικά φυτά είναι μεταξύ τους βάση γενετικής… όλα αυτά που αποκαλούνται Κάμπρια. Με όλα αυτά να έχουν αναλυθεί όμως θα μπορούσαμε να δώσουμε κάποιες γενικές οδηγίες φροντίδας.

Θερμοκρασία: Μιας και τα περισσότερα φυτά “Κάμπρια” έχουν κάπου μέσα τους Odontoglossum και αυτά προέρχονται από ορεινές περιοχές της Κεντρικής Αμερικής, κάνουν τα περισσότερα από τα υβρίδια να αγαπούν το κρύο. Σε γενικές γραμμές λοιπόν μπορούμε να πούμε πως οι Κάμπριες χρειάζονται δροσιά. Για τις ημέρες (ακόμη και του καλοκαιριού) η θερμοκρασία δεν πρέπει να ξεπερνά τους 20-25C ενώ κατά τις νύχτες θα πρέπει να δροσίζονται. Για τον χειμώνα η νυχτερινή θερμοκρασία 10-13C θεωρείται πολύ καλά ανεκτή ενώ αν δεν είναι υγρές αντέχουν μέχρι και 6-7C.

Φως: Αντέχουν υψηλά επίπεδα φωτός και μερική έκθεση στο απευθείας ηλιακό φως τα πρωινά. Γενικά αντίστοιχο φως με αυτό που θα δίνατε σε ένα Oncidium. Αν εμφανίσουν κόκκινη πατίνα (βλέπε ανθοκυανίνη) στην βάση των φύλλων τότε βρίσκονται στο ανώτερο όριο πρόσληψης φωτός.

Νερό: Αγαπούν πολύ το νερό και την υγρασία και είναι από τα δυσκολότερα φυτά μιας και θέλουν μια σχετικά δύσκολη ισορροπία. Δεν πρέπει να στεγνώσουν εντελώς αλλά και δεν πρέπει να μουλιάζουν γιατί οι ρίζες σαπίζουν πολύ εύκολα. Εμφανίζουν ταχύτατα πιέτες στα φύλλα τους αν δεν έχουν την σωστή υγρασία και καλό είναι να ψεκάζονται καθημερινά. Σε αντίθεση με άλλες ορχιδέες δεν πρέπει να ποτίζονται λιγότερο τον χειμώνα παρά μόνο αν πέφτει πολύ η θερμοκρασία. Καλό είναι να λιπαίνετε με ένα ισορροπημένο λίπασμα κάθε 2-3 ποτίσματα μιας και ανά 6-9 μήνες αναπτύσσουν καινούριους ψευδοβολβούς.