Paphiopedilum Maudiae

Συνοπτικά:

Φως – Ελάχιστο
Θερμοκρασία – Μέση
Ανθοφορία – Άνοιξη
Άρωμα – Όχι
Μέγεθος φυτού – Μικρό
Μέγεθος άνθους – Μεγάλο

Paphiopedilum (Παφιοπέντιλουμ) όνομα που προκύπτει από την σύνθεση του τοπονυμίου Πάφος και της λέξης πέδιλο. Το πέδιλο της Αφροδίτης της Παφίας (Κύπρος). Maudiae όνομα που δόθηκε στο φυτό από τους υβριδιστές της Charlesworth ltd. με καταχώρηση την 1/11/1900. Γονείς του φυτού είναι τα βοτανικά είδη Paphiopedilum callosum και Paphiopedilum lawrenceanum, αποτελεί δηλαδή πρωταρχικό υβρίδιο (υβρίδιο μεταξύ δύο βοτανικών ειδών).

Ανήκει στα πολύ εμπορικά υβρίδια, ειδικά λόγω της αλμπίνο μορφής του, η οποία και έχει δημιουργήσει μια ολόκληρη σχολή με δεκάδες διαφορετικά υβρίδια παρόμοιας εμφάνισης. Υπάρχει λοιπόν μια ολόκληρη κατηγορία “τύπου Maudiae” λευκοπράσινων φυτών. Η κανονική του μορφή (vinicolor) είναι και αυτή εντυπωσιακή.

Η φροντίδα του είναι ιδιαίτερα εύκολη. Ελάχιστο φως και για τις δύο περιπτώσεις με την αλμπίνο να έχει ακόμη μικρότερες απαιτήσεις. Μπορεί να μεγαλώσει αρκετά εύκολα στο κέντρο του δωματίου ή ακόμη και σε βορινό παράθυρο χωρίς καθόλου απευθείας ηλιακό φως.

Θερμοκρασίες 24-29C για τις μέρες και 15-18 C κατά την διάρκεια της νύχτας είναι ιδανικές.

Αγαπά την υγρασία και καλό είναι να μην στεγνώνουν ποτέ οι ρίζες αλλά να μην μουλιάζουν και ποτέ, γενικά καλό συχνό πότισμα λίγο πριν στεγνώσει σε υπόστρωμα με πολύ καλή αποστράγγιση.

Δημιουργεί γρήγορα συστάδες με πολλά φυτά και από το καθένα μπορεί να ανθίσει μια μόνο φορά με ένα και μοναδικό λουλούδι το οποίο διαρκεί 3-8 εβδομάδες ή και περισσότερο σε δροσερό καιρό.



Slc. (Cattleya) Kagaribi Dawn ‘Red Star’

Αυτή την φωτογραφία μπορείς να την κάνεις προφίλ στο facebook

Συνοπτικά:

Φως – Δυνατό
Θερμοκρασία – Μέση
Ανθοφορία – Άνοιξη
Άρωμα – Ναι
Μέγεθος φυτού – Μεσαίο
Μέγεθος άνθους – Μεσαίο

 

Sophrolaeliocattleya (Σοφρολαελιοκατλέγια) όνομα που προκύπτει από την σύνθεση των ονομάτων των ειδών που οδήγησαν στην συγκεκριμένη ομάδα υβριδίων. Συγκεκριμένα τα είδη που χρησιμοποιήθηκαν ήταν Sophronitis (Σοφρονίτις), Laelia (Λαέλια) και Cattleya (Κατλέγια).

 

Το 2000 η μεταφορά πολλών ειδών Laelia στις Sophronitis μπέρδεψε λίγο τα πράγματα στην ταξινομία ακυρόνοντας πρακτικά τα ονόματα Sophrolaeliocattleya και Sophrocattleya. Σαν να μην έφτανε αυτό, το 2008 με την μεγάλη αλλαγή στις Κατλέγιες, οι Sophronitis ενσωματώθηκαν σε αυτές. Ταυτόχρονα πολλές Κατλέγιες κατατάχθηκαν στις  Guarianthe… Με λίγα λόγια η σωστή ονομασία του φυτού σήμερα είναι Cattleya Kagaribi Dawn. Το όνομά Cattleya δόθηκε το 1824 από τον βοτανολόγο John Lindley προς τιμήν του Sir William Cattley. Kagaribi Dawn είναι το όνομα που δόθηκε στο υβρίδιο αυτό από τον υβριδιστή Sagami το 1987 και προκύπτει από συνδυασμό των ονομάτων των φυτών γονέων Cattleya Kagaribi x Cattleya Tropic Dawn. ‘Red Star’ είναι όνομα ποικιλίας του συγκεκριμένου υβριδίου που κοινοποιήθηκε και γνώρισε μεγάλη εμπορική επιτυχία.

 

Αφήνω το Slc. αντί να το αντικαταστήσω πλήρως με το Cattleya γιατί έτσι συνήθως ονομάζεται εμπορικά το φυτό μιας και δεν οφείλουν όλοι οι χομπίστες καλλιεργητές ορχιδέες να παρακολουθούν τις εξελίξεις στην ταξινομία.

 

Χρειάζεται δυνατό φως με σύντομη απευθείας έκθεση στο ηλιακό φως τα πρωινά. Ιδανικό εύρος θερμοκρασιών 20-28C. Απολαμβάνει την υψηλή υγρασία 50-80% και καλό είναι σε κάθε πότισμα να βρέχονται καλά και τα φύλλα αποφεύγοντας τυχών στάσιμο νερό μέσα σε αυτά (πριν ανοίξουν τελείως σχηματίζουν χωνί).

 

Οι όρθιοι μακριοί ψευδοβολβοί του φυτού καλύπτονται από παλιότερα περιβλήματα εξωτερικά (βράκτια) και πάντα συνιστώ την προσεκτική απομάκρυνσή τους χωρίς να τραυματιστεί το φυτό. Ο λόγος είναι πως έντομα λατρεύουν να κρύβονται εκεί και ίσως προκαλέσουν βλάβες, επιπλέον σιγά σιγά αποδομούνται και μπορεί να σαπίσουν άρα και δεν θα θέλατε από κάποιο μικροτραύμα στο φυτό να επεκταθεί κάποιο βακτηρίδιο ή μήκυτας σε υγιή ιστό.

 

Οι ψευδοβολβοί καταλήγουν συνήθως σε ένα μοναδικό σαρκώδες φύλλο. Στην “καρδιά” του φύλλου την περίοδο της ανθοφορίας προκύπτει μια σπάθη. Η σπάθη αυτή είναι ένα προστατευτικό κάλυμμα μέσα στο οποίο θα αναπτυχθεί αρχικά ο ανθοφόρος πριν να κάνει την εμφάνισή του. Πολλές φορές μπορεί να ξεραθεί τελείως ενώ τα μπουμπούκια και ο ανθοφόρος μέσα είναι υγιή για τον λόγο αυτό θα πρέπει να προσέξετε αν χρειαστεί να βοηθήσετε τον ανθοφόρο στην έξοδό του.

 

Της αρέσει να στεγνώνει μεταξύ των ποτισμάτων.

 

Για περισσότερες πληροφορίες ανατρέξτε στις γενικές οδηγίες για τις Κατλέγιες στην κατηγορία φροντίδα.

 

Στις φωτογραφίες που παραθέτω φαίνεται έντονα το ιριδίζων κόκκινο χρώμα, κάτι τέτοιο όμως συμβαίνει μόνο όταν παρατηρεί κανείς το λουλούδι υπό συγκεκριμένη γωνία φωτός ακόμη και στο φυσικό φως (όχι δηλαδή μόνο όταν υπάρχει φωτογραφικό φλας). Επίτηδες σας παραθέτω μια φωτογραφία με φυσικό φως και το φως πίσω από το λουλούδι για να δείτε πως φαίνεται υπό τις χειρότερες δυνατές συνθήκες φωτισμού.


Φαλαινόψις Αρλεκίνοι

Οι Αρλεκίνοι, χαζούληδες παλιάτσοι και ακροβάτες σε κωμωδίες, υπηρέτες ερωτευμένων αφεντάδων που τους βοηθούσαν να γίνουν καρδιοκατακτητές σε ρομάντζα ή ακόμη και κυνηγοί καταραμένων ψυχών των ανθρώπων που πήραν λάθος δρόμο σε δράματα, απεικονιζόταν συνήθως με μια χαρακτηριστική φορεσιά. 

Ρόμβοι με έντονες αντιθέσεις μεταξύ δύο χρωμάτων όπως άσπρο/μαύρο και κόκκινο/μαύρο ή πολλοί ρόμβοι με έντονα διαφορετικά χρώματα έντυναν έναν ιδιαίτερο χαρακτήρα. Λόγω του συσχετισμού του σχεδίου αυτού με τους αρλεκίνους, τους παλιάτσους, τους κλόουν και τους μίμους, τα επόμενα 400 χρόνια η βιομηχανία της ένδυσης έμενε μακριά από οποιαδήποτε εφαρμογή του σχεδίου μιας και δεν θα ήταν αρεστό από το κοινό.

Παρόλα αυτά τις τελευταίες δεκαετίες παραλλαγές του σχεδίου από τις στολές των αρλεκίνων, όπως διαγραμμισμένοι ρόμβοι ή ρόμβοι σε γήινα χρώματα έκαναν την εμφάνισή τους κυρίως σε πλεκτά πουλόβερ ή ενδύματα για σπορ (όπως το σκι που για λόγους ασφαλείας χρειάζεται έντονου χρώματος ένδυση) χρησιμοποίησαν το σχέδιο ακόμη και αυτούσιο. Το σχέδιο λοιπόν πέρασε από το θέατρο και το θέαμα στην ένδυση ή ακόμη και σε είδη υγιεινής όπως πλακάκια μπάνιου και κουζίνας, ενώ δεν έλειψαν οι εφαρμογές του ακόμη και σε πατώματα παρκέ.

Πως έφτασε όμως να αφορά μια μεγάλη ομάδα υβριδίων φαλαινόψις; Όλα ξεκίνησαν στην Ταϊβάν. Το 1983 είχε δημιουργηθεί το υβρίδιο Phalaenopsis Golden Peoker ‘Brother’ (γονείς Phal. Misty Green x Phal. Liu Tuen- Shen) από τους υβιδιστές αδερφούς Πεγκ. Στις αρχές της δεκαετίας του 1990 η τεχνολογία στην παραγωγή φυτών είχε προχωρήσει με αποτέλεσμα το φυτό αυτό να κλωνοποιηθεί και να γίνει ευρέως εμπορικά γνωστό. Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του λουλουδιού ήταν πως εμφάνιζε ένα κρεμώδες  λευκό φόντο διάστικτο από βαθύ κόκκινες βούλες.

Κατά την κλωνοποίηση εμφανίστηκαν τρεις μεταλλάξεις οι οποίες καλλιεργήθηκαν ως επιπλέον ποικιλίες του φυτού. Συγκεκριμένα οι ‘Ever Spring’, ‘Nao Cho” και ‘SJ’. Και οι τρεις νέες ποικιλίες εμφάνιζαν τις διάστικτες βούλες, ενώ βραβεύθηκαν όλες και σε διεθνή εκθέσεις. Στην γενεαλογία του υβριδίου αυτού εμφανιζόταν 12 διαφορετικά βοτανικά είδη φαλαινόψις μέσα στις διασταυρώσεις του. Από την κλωνοποίηση του και την μετέπειτα διαθεσιμότητά του στην αγορά, προέκυψαν (από τις 4 πικοιλίες Phal. Golden Peoker)  γύρω στα 500 νέα υβρίδια μόλις μέσα στα πρώτα δέκα χρόνια. Λόγω των έντονων κόκκινων βουλών που τα χαρακτήριζε η κατηγορία αυτών των υβριδίων ονομάστηκε  φαλαινόψις αρλεκίνοι (harlequin phalaenopsis).

Σήμερα υπάρχουν εκατοντάδες διαφορετικά υβρίδια αρλεκίνοι, τα περισσότερα από αυτά κατάγονται από την Ταϊβανέζικη Golden Peoker και μπορούμε να πούμε πως  υπάγονται σε δύο κατηγορίες. Στην μία εμφανίζεται μονόχρωμο φόντο συνήθως λευκό ή κίτρινο, διάστικτο από έντονα κόκκινες βούλες οι οποίες μοιάζουν ανάγλυφες με επιπλέον πάχος του πετάλου στο σημείο… …και σε αυτές που πλέον οι βούλες είναι τόσες πολλές που φαντάζει όλο το λουλούδι ως μονόχρωμο αλλά προδίδεται από ένα λεπτό στεφάνι στις άκρες των πετάλων.



Oncidesa (Oncidium) Sweet Sugar

Συνοπτικά:
Φως – Δυνατό
Θερμοκρασία – Μέση
Ανθοφορία – Σεπτέμβριος – Νοέμβριος ή και Μάιος – Ιούλιος
Άρωμα – Όχι
Μέγεθος φυτού – Μεσαίο
Μέγεθος άνθους – Μικρό

Oncidesa Sweer Sugar (Ονσιντέσα) ελληνολατινική ρίζα ονοματολογίας, όνομα που προκύπτει από σύνθεση των λέξεων oncidium και gomesa προσδιορίζει το υβρίδιο μεταξύ των δύο αυτών ειδών (οι αλλαγές στην κατηγοριοποίηση είναι πρόσφατες και θα το δείτε να αναφέρεται συνηθέστερα ως oncidium). Sweet Sugar (γλυκιά ζάχαρη) το όνομα που δόθηκε στο φυτό από τον υβριδιστή M. Sato που το κατοχύρωσε 20/11/1990. Προέκυψε από διασταύρωση των Gomesa varicosa x Oncidesa Aloha Iwanaga (ως πρώτο αναφέρεται το φυτό που δίνει την γύρη).

Είναι μια από τις ανθεκτικότερες ορχιδέες που μπορείτε να αποκτήσετε, επίσης αποτελεί ένα από τα πιο εμπορικά και διαδεδομένα υβρίδια. Μπορεί σποραδικά να ανθίσει όλο τον χρόνο με προτίμηση το φθινόπωρο ή την αρχή του καλοκαιριού, ενώ πολύ συχνά ανθίζει 2 ή και 3 φορές τον χρόνο με την προσθήκη της άνοιξης. Αν η θερμοκρασία πέσει για μερικές μέρες γύρω στους 14-16C τότε αρχίζει να αναπτύσσει ανθοφόρους με πολλές διακλαδώσεις και πολλά μικρά (περίπου 4 εκατοστά) έντονα κίτρινα διάστικτα με καφέ λουλούδια. Καλό είναι τον χειμώνα η θερμοκρασία να μην πέσει κάτω από 12C ενώ το καλοκαίρι να μην ξεπεράσει τους 29C. Του αρέσει το δυνατό φως και απολαμβάνει την απευθείας έκθεση στον ήλιο κατά τις πρωινές ή απογευματινές ώρες εκτός από την περίοδο του καλοκαιριού που ίσως πάθει έγκαυμα.

Καλό είναι να ποτίζεται αφού στεγνώσει καλά και να μεταφυτεύεται κάθε 2 – 2,5 χρόνια σε φρέσκο υπόστρωμα. Μπορείτε να ακολουθήσετε τις γενικές οδηγίες φροντίδας oncidium και να θυμάστε πως οι ψευδοβολβοί σας λένε πάντα για το ποια είναι η κατάστασή του. Φουσκωμένοι και λείοι σημαίνει πως όλα βαίνουν καλώς ενώ ζαρωμένοι, μαλακοί ή κίτρινοι σημαίνει πως κάτι πάει στραβά με την απορρόφηση νερού από το φυτό. Φυσικά οι ψευδοβολβοί δεν ζουν για πάντα και κάποια στιγμή οι παλαιότεροι θα ζαρώσουν και θα μαραθούν δίνοντας την θέση τους σε νέους, θα πρέπει λοιπόν να ανησυχήσετε μόνο αν δείτε να ζαρώνουν πολλοί ταυτόχρονα.

Τα μικρά φυτά πχ 4-5 ψευδοβολβοί στο ρίζωμα, παράγουν 1-2 ανθοφόρους σε κάθε ανθοφορία, έτσι πολλοί χωρίζουν το φυτό τους στην μέση ή ακόμη και χρησιμοποιούν παλιούς χωρίς φύλλα ψευδοβολβούς ώστε να πολλαπλασιάζουν τα φυτά στην συλλογή τους. Παρόλα αυτά ένα μεγάλο φυτό με περισσότερους από 10-12 ψευδοβολβούς θα μπορούσε να ανθίσει με 4-5 ανθοφόρους προσφέροντας ιδιαίτερο θέαμα.

 

 



Psychopsis Mariposa

Συνοπτικά:

Φως – Δυνατό
Θερμοκρασία – Ζέστη
Ανθοφορία – Συνεχής
Άρωμα – Όχι
Μέγεθος φυτού – Μεσαίο
Μέγεθος άνθους – Μεγάλο

Psychopsis (Ψυχόψις) όνομα που προκύπτει από το “ψυχή” και “όψη” σημαίνει αυτή που έχει όψη πεταλούδας. Η ονοματολογία είναι καθαρά ελληνικής ρίζας. Οι αρχαίοι Έλληνες αποκαλούσαν τις πεταλούδες ψυχές ενώ δεν λείπουν μυθολογικές παραστάσεις που απεικονίζουν την ψυχή με φτερά πεταλούδας. Mariposa είναι η λέξη για την πεταλούδα στα Ισπανικά. Psychopsis Mariposa, υβρίδιο μεταξύ του υβριδίου Psychopsis Κahili και του βοτανικού είδους Psychopsis papilio, καταχωρημένο επίσημα στην Βασιλική Βοτανολογική Εταιρία 1/11/1972 από Ruben in Orch.

Χρειάζεται δυνατό φως με μικρή απευθείας έκθεση στο ηλιακό φως. Ιδανικό εύρος θερμοκρασιών 23-32C. Απολαμβάνει την υψηλή υγρασία 50-80% και καλό είναι σε κάθε πότισμα να βρέχονται καλά και τα φύλλα αποφεύγοντας τυχών στάσιμο νερό μέσα σε αυτά (πριν ανοίξουν τελείως σχηματίζουν χωνί).

Τα φύλλα μπορεί να εμφανίζουν κόκκινες, ιδιαίτερα διακοσμητικές κηλίδες αν το φως που λαμβάνει είναι αρκετό ή να έχουν ένα βαθύ πράσινο χρώμα. Τα φύλλα είναι σαρκώδη και ένα φύλλο προκύπτει από κάθε ψευδοβολβό του φυτού. Μεγάλοι ανθοφόροι που μπορεί να φτάσουν και το ένα μέτρο αναπτύσσονται από την βάση των ψευδοβολβών και τείνουν προς την πηγή φωτός. Οι ανθοφόροι εάν δεν στερεωθούν δρουν ως εκκρεμή και προσδίδουν ιδιαίτερη κίνηση των ανθών σε κάθε μικρο ρεύμα αέρα που δικαιολογεί απόλυτα και το όνομα του φυτού. Από κάθε ανθοφόρο προκύπτει ένα άνθος (σπάνια δύο) από την άκρη του.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον αποτελεί το γεγονός πως λίγο πριν ανθίσει το λουλούδι της, στην βάση του αρχίζει ήδη να αναπτύσσεται το επόμενο μπουμπούκι. Ανθοφορεί λοιπόν κατ’ εξακολούθηση απ΄τον ίδιο ανθοφόρο μέχρι και για 6-7 χρόνια με ένα περίπου λουλούδι κάθε μήνα το οποίο διαρκεί γύρω στις 2 εβδομάδες. Παραμένει ανθισμένη καθ’ όλη την διάρκεια του έτους με πιθανή μικρή διακοπή κατά τον χειμώνα. Αν κοπεί ο ανθοφόρος τότε θα συνεχίσει την ανθοφορία από το επόμενο διαθέσιμο “μάτι”.

Καλό πότισμα όλο τον χρόνο με μείωση κατά την χειμερινή περίοδο. Αν δεν είναι υγρή μπορεί να αντέξει καλύτερα μικρότερες θερμοκρασίες τον χειμώνα.