Το Μάντις Ορχιδέα

Οι ορχιδέες έχουν ιδιαίτερα πολύπλοκα λουλούδια από άποψη κατασκευής. Εκτός από μηχανισμούς όπως κινητά μέρη και σάκους με κανάλι που αναγκάζει έντομα να τα γονιμοποιήσουν, πολλές φορές η διαφοροποίηση στα πέταλα είναι τέτοια που το άνθος μοιάζει με έντομο όπως πεταλούδες ή μέλισσες. Πολλές ορχιδέες που φύονται στην Ελλάδα και γενικότερα στην νότια Ευρώπη φθάνουν μέχρι του σημείου να προκαλούν τις αρσενικές μέλισσες να ψευδοσυνουσιαστούν μαζί τους σε έναν ερωτικό χορό από τον οποίο κερδισμένη βγαίνει μόνο η ορχιδέα.

Τι γίνεται όμως όταν οι ρόλοι αντιστρέφονται και ο μιμητής γίνεται μιμούμενος; Το Hymenopus coronatus, είναι ένα είδος μάντις, ή κοινά ονομαζόμενο «Αλογάκι της Παναγίας». Το ενδιαφέρον με αυτό το έντομο είναι πως μιμείται το σχήμα του λουλουδιού των ορχιδέων φαλαινόψις. Δεν είναι περίεργο που η κοινή του ονομασία είναι Μάντις Ορχιδέα.

Απαντάται σε παρθένα δάση της Ινδονησίας, Μαλαισίας και Σουμάτρας όπου συνήθως περιμένει υπομονετικά το θήραμά του πάνω σε ορχιδέες και ανθισμένα δέντρα παπάγιας. Ενώ πολλοί τα διατηρούν ως κατοικίδια στις μέρες μας.

Ξεκινά την ζωή του ως ιδιαίτερα «άσχημη» νύμφη που μοιάζει περισσότερο με μυρμήγκι παρά με μάντις. Είναι μαύρο με πορτοκαλί και τρέφεται κυρίως με μύγες των φρούτων και άλλα μικρά έντομα.


Baby Mantis by =Joerg-Lingnau on deviantART

Όταν μεγαλώσουν τα αρσενικά είναι μικρότερα από τα θηλυκά, ξεχωρίζουν από τους μικρότερους λοβούς στα πόδια (που μοιάζουν με πέταλα λουλουδιού) και από ένα καφέ σημάδι στην πλάτη που στα θηλυκά είναι πράσινο.


seeing double by `Blepharopsis on deviantART

Μπορεί να είναι λευκά ή ροζ, με ρόζ ή κίτρινους τονισμούς και μπορούν να αλλάξουν το χρώμα τους αν αλλάξει το περιβάλλον τους. Τρώνε ότι μπορούν να πιάσουν όπως έντομα χωρίς δηλητηριώδες κεντρί, σαύρες κλπ, ενώ έχει παρατηρηθεί πως τους αρέσει και η μπανάνα ίσως λόγω του καλίου που περιέχει.


hymenopus coronatus. by ~norix on deviantART

Στις δικές μου ορχιδέες κυκλοφορεί ένα απλό και συνηθισμένο πράσινο αλογάκι της Παναγίας και πολλές φορές το πετυχαίνω να τρώει κάποια μύγα. Με ανοιχτή την μπαλκονόπορτα μέρα νύχτα μπορεί να φύγει ότι ώρα θέλει. Δεν σας κρύβω πως σκέφτομαι σοβαρά να αγοράσω από εκτροφείο στην Ευρώπη γονιμοποιημένα αυγά από Μάντις Ορχιδέα και να τα έχω φρουρούς ακοίμητους στις φαλαινόψις μου, αλλά όπως με κάθε ζωντανό πρέπει πρώτα να ελεγχθούν τυχών περιορισμοί εισαγωγής ως μη ενδημικό και κυρίως να βρω κάποιον εντομολόγο να μου πει πως και τι πρέπει να κάνω για να είναι χαρούμενο και υγιές.



Γεωμέτρες

Στην φωτογραφία βλέπετε μια Burrageara Nelly Isler (πλέον ονομάζεται Oncidopsis Nelly Isler μετά τις νέες αλλαγές στην ονοματολογία, αφήνω όμως το παλαιότερο όνομα μιας και είναι γνωστότερο, ίσως βέβαια να γνωρίζετε το φυτό με τον λανθασμένο όρο Κάμπρια / Cambria μιας και είναι αυτός που συνήθως αναφέρεται στο συγκεκριμένο φυτό στο εμπόριο). Στην φωτογραφία λοιπόν μπορείτε να δείτε με λίγη προσοχή κάποιους γεωμέτρες να κάθονται εντελώς ακίνητοι ώστε να κρυφτούν αποτελεσματικά.

 

Οι Σκόροι γεωμέτρες (Geometridae) από την ελληνική γαία (γη) και το μέτρον (μέτρο, μετράω), αναφέρεται στην κίνηση της προνύμφης (κάμπιας) του εντόμου. Ο τρόπος που κινούνται μοιάζει να μετρούν την γη όπως ένας γεωμέτρης θα χρησιμοποιούσε έναν διαβήτη. Μιας και σε αντίθεση με άλλες κάμπιες έχουν ψευδόποδες μόνο στις άκρες τους, αναγκάζονται να υιοθετούν την συγκεκριμένη κίνηση για να μετακινούνται. Δείτε το σχετικό βίντεο και θα καταλάβετε. Οι Γεωμέτρες αριθμούν περίπου 35.000 είδη.

Στην Ελλάδα έχουμε αρκετά ενδημικά είδη που προσβάλλουν μια σειρά από καλλιέργειες. Είναι πολύ λαίμαργα και τους αρέσουν περισσότερο οι τρυφεροί ιστοί, ειδικά των λουλουδιών ή νεαρών φύλλων. Πολλά από τα είδη σκόρων που συναντούμε και μέσα στα σπίτια μας ανήκουν σε αυτή την κατηγορία και είναι συχνό φαινόμενο κάποιο από τα φυτά μας να προσβληθεί από τις κάμπιες στην αρχή της άνοιξης ή στα μέσα φθινοπώρου που ανάλογα με το είδος εκκολάπτονται τα αυγά. Σε καλλιέργειες χρησιμοποιούνται βιολογικά εντομοκτόνα βακίλων αλλά η πρότασή μου εάν μιλάμε για φυτό εσωτερικού χώρου όπως οι ορχιδέες θα ήταν απλή απομάκρυνση των καμπιών με το χέρι. Το μυστικό είναι να περιμένεις να αρχίσουν να περπατούν στο σκοτάδι και να ανάβεις το φως απότομα. Σταματούν και τεντώνονται λες και είναι κάποια ίνα από το φαγωμένο λουλούδι ή αν είναι ημέρα να καθίσεις ήσυχα ήσυχα κοντά στο φυτό μέχρι να αρχίσουν να περπατούν.