Ορχιδέες και πότισμα

Συνήθως οι ορχιδέες πεθαίνουν από λάθος πότισμα. Οι περισσότερες από τις ορχιδέες που θα βρει κανείς σε σπίτια είναι επίφυτα, δηλαδή μεγαλώνουν πάνω σε κορμούς και κλαδιά δέντρων. Δεν αποτελούν παράσιτα, δεν απομυζούν δηλαδή θρεπτικά συστατικά από τα δέντρα, απλά τα χρησιμοποιούν για στήριξη. Στα περισσότερα τροπικά δάση, τα δέντρα μεγαλώνουν τόσο ψηλά και με πυκνό φύλλωμα, σχηματίζοντας μια σκέπη η οποία δεν αφήνει αρκετό ηλιακό φως να φτάσει στο έδαφος. Έτσι αρκετά φυτά όπως οι ορχιδέες φυτρώνουν ψηλά ώστε να έχουν πρόσβαση στο φως. Οι ρίζες τους έχουν εξελιχθεί έτσι ώστε ο κεντρικός πυρήνας να καλύπτεται από μια σπογκώδη ουσία, την βελαμίνη, η οποία απορροφά και αποθηκεύει νερό.

Εκτός από το νερό οι ρίζες απολαμβάνουν τόσο την κυκλοφορία του αέρα όσο και το φως, μιας και σε πολλές ορχιδέες οι ρίζες μπορούν ακόμη και σε μικρό βαθμό να φωτοσυνθέτουν. Στην γλάστρα όμως υπάρχει ένας κίνδυνος. Ο κίνδυνος έγκειται στο γεγονός πως αν οι ρίζες μείνουν υγρές για μεγάλο χρονικό διάστημα, ο πυρήνας αρχίζει να σαπίζει. Όταν οι ρίζες αρχίσουν να σαπίζουν το φυτό δεν μπορεί να απορροφήσει νερό και αρχίζει να αφυδατώνεται. Τα φύλλα αρχίζουν να ζαρώνουν, άλλες φορές να κιτρινίζουν και να πεθαίνουν τα παλαιότερα σε μια προσπάθεια του φυτού να μεταφέρει όσο νερό και θρεπτικά συστατικά μπορεί να χρησιμοποιήσει στα νεότερα. Ενώ πολλές φορές η μούχλα που ξεκινά από τις ρίζες κατατρώει όλο το φυτό

Δυστυχώς εμφανισιακά τα συμπτώματα από αφυδάτωση του φυτού από ξηρασία ή πολύ υγρασία είναι παρόμοια. Πολλοί χομπίστες λοιπόν αντί να ελέγξουν τις ρίζες, απλά αυξάνουν το πότισμα επιδεινώνοντας έτσι την κατάσταση. Ένας ενικός κανόνας που θα βοηθούσε στον διαχωρισμό θα ήταν η κατάσταση των ριζών. Οι στεγνές ρίζες είναι λευκές ή γκρι/ασημί ενώ οι σάπιες από το πότισμα καφέ και μαλακές στην αφή. Οι υγιείς υγρές ρίζες είναι συνήθως έντονα πράσινες και σκληρές στην αφή.

Στο σωστό πότισμα υπάρχουν δύο βασικοί παράγοντες. Η συχνότητα και ο τρόπος. Η σωστή συχνότητα διαφέρει μεταξύ ειδών, μεγέθους γλάστρας, σημείου τοποθέτησης, εποχής κλπ. Πάντα πρέπει να λαμβάνονται υπόψιν οι ανάγκες του κάθε φυτού και ο κύκλος στον οποίο βρίσκεται. Έναν εύκολος κανόνας θα ήταν ο εξής: «Οι ορχιδέες πρέπει να ποτίζονται μόλις οι ρίζες στεγνώσουν». Ανάλογα με το είδος και την φυσιολογία του φυτού ο χρόνος ποτίσματος αλλάζει στο αν πρέπει να ποτίσετε αφού στεγνώσουν εντελώς οι ρίζες ή λίγο πριν στεγνώσουν. Για παράδειγμα σε ορχιδέες με ψευδοβολβούς όπως τα ονσίντιουμ, καλό είναι οι ρίζες να στεγνώνουν εντελώς μεταξύ ποτισμάτων, ενώ σε ορχιδέες όπως οι φαλαινόψις που δεν έχουν αποθηκευτικά όργανα, θα πρέπει να ποτίζετε πριν στεγνώσουν εντελώς.

Ο τρόπος ποτίσματος είναι και αυτός σημαντικός. Μια ορχιδέα πρέπει να ποτίζεται με άφθονο νερό τόσο ώστε να τρέχει ελεύθερα από τις τρύπες αποστράγγισης της γλάστρας. Ένας τρόπος για οικονομία νερού θα ήταν με ένα ποτιστήρι να ποτίζετε την κάθε γλάστρα σας πάνω από έναν κουβά ή κατσαρόλα και να χρησιμοποιείτε το νερό που έχει τρέξει στον κήπο. Αν έχετε ένα δυο φυτά θα μπορούσατε να τα βυθίσετε σε νερό για 2-3 λεπτά και μετά να ξεπλύνετε κάτω από την βρύση, χρησιμοποιώντας το νερό στον κήπο. Αν έχετε πολλές ορχιδέες, το να βυθίζετε στο ίδιο νερό πολλά φυτά, θα ήταν μια οικονομική λύση αν όμως κάποιο από αυτά είναι άρρωστο τότε όλα τα υπόλοιπα θα κινδύνευαν να εκτεθούν σε μούχλα, βακτηρίδια ή κάποιον ιό. Αν ποτίζοντας βλέπετε μικρούς κόκκους φλοιού ή το νερό παίρνει καφέ χρώμα τότε το υπόστρωμα σας έχει αρχίσει να αποδομείται και είναι καιρός να μεταφυτεύσετε το φυτό σας σε φρέσκο. Αν ποτίζοντας το νερό δεν τρέχει ελεύθερα και συγκεντρώνεται στην γλάστρα τότε το υπόστρωμα «έχει κάτσει» λόγω αποδόμησης και κρατά πολύ υγρασία με κίνδυνο για τις ρίζες, θα πρέπει να μεταφυτεύσετε. Οι ορχιδέες όπως οι βάντες που δεν μεγαλώνουν σε υπόστρωμα θα πρέπει να ποτίζονται με τρεχούμενο νερό πχ στο ντους για 1 λεπτό και μετά από 5 λεπτά άλλη μια φορά για 1 λεπτό. Μπορείτε να καταλάβετε πότε έχει ποτιστεί σωστά παρατηρώντας τις ρίζες, οι ρίζες που απορρόφησαν όσο νερό μπορούν έχουν ομοιόμορφο πράσινο χρώμα ενώ σε αντίθετη περίπτωση έχουν πράσινες και λευκές κηλίδες.

1. Ξερές νεκρές ρίζες 2. Υγιής στεγνή ρίζα 3. Σάπια ρίζα 4. Υγιής υγρή ρίζα